Kantoren & wonen
Genomineerd: Europapark (Groningen)
| |
|
| Locatie | Gemeente Groningen, provincie Groningen |
| Thema | Herontwikkeling bedrijfslocatie, gemengd terrein met bedrijven, kantoren, woningen en uitgaansfuncties |
| Ruimtelijk-economische schaal | Bovenregionaal |
| Ligging | Rand van de stad bij snelweg, (toekomstig) NS-station en kanaal |
| Programma | Functiemenging, ontwikkeling subcentrum, stadion, openbare ruimte, stadspark, NS-station (transferium), aansluiting op snelweg, verbindingen naar de stad, parkeren (inpandig, verdiept) |
| Omvang | 43 ha (inclusief uitgeefbaar terrein, openbare ruimte) 200.000 m2 BVO bedrijfs- en kantoorruimte --- ondernemingen met --- arbeidsplaatsen overig: 800-1.000 woningen, stadion met 20.000 zitplaatsen |
| Planfase | Deels gerealiseerd (beheerfase), deels in uitvoering (bouwfase) |
| Planperiode | 1996-2017, 2000 stedenbouwkundig plan, 2006 Euroborg gereed, 2007 NS-station (beperkte ontwikkeling) |
| Opdracht | Gemeente Groningen |
| Ontwikkeling | Bouwcombinatie Stadsan, kantoren- en woningontwikkelaars, Prorail voor station |
| Informatie | De bedrijfslocatie is ingediend door de gemeente Groningen www.groningen.nl en www.europapark.nl |
| Contact | Gemeente Groningen Postbus 30026, 9700 RM Groningen 050-3679111, info@groningen.nl Projectteam Europapark (Dienst RO/EZ) Postbus 7081, 9701 JB Groningen 050-3678600, info@europapark.nl |
Ligging en programma
Europapark ligt in het zuidoosten van de gemeente Groningen bij het Oude Winschoterdiep op minder dan 1 km van de binnenstad. De locatie ligt ingesloten in bestaande infrastructuur: de spoorlijn Assen-Groningen, de ringweg rond de stad en de snelweg A7. Het betreft een nieuwe invulling van een oud industrieterrein, dat vrijkwam door de verplaatsing van een aantal energiebedrijven naar Eemshaven. De stamlijn voor goederenvervoer per trein is nog aanwezig. Het gebied bestaat uit vier delen: Euroborg (multifunctioneel stadion), kantorenkwadrant, woonwijk en stadspark. Voorts wordt er een nieuw NS-station gerealiseerd. Door de vergaande menging van functies wordt het een levendig gebied; toch hebben alle delen een eigen identiteit.
Europapark is de grootste bouwput van Noord-Nederland en als toekomstige toplocatie voor zakelijke dienstverlening van grote economische betekenis. De bereikbaarheid over de weg is goed en straks ook met de trein. De planperiode is meer dan 20 jaar en de totale oppervlakte is met zo’n 43 hectare bijna net zo groot als de binnenstad. Hiervan is een kwart gereserveerd voor bedrijven en kantoren; er wordt circa 200.000 m2 BVO bedrijfs- en kantoorruimte gerealiseerd. In het woongebied komen meer dan 800 woningen (gereed in 2007), naast de 200 woningen in de appartementencomplexen bij het stadion (verkoop start medio 2006). Europapark wordt in fasen ontwikkeld.
Ruimtelijke ontwikkeling
Het stedenbouwkundig plan is in 2000 vastgesteld. Belangrijke uitgangspunten zijn maximale menging van functies, hoogwaardige architectuur en groene uitstraling, bereikbaarheid en auto’s uit het zicht parkeren. Vanwege de ligging nabij de stad is gekozen voor een compacte invulling. De oude gebouwen zijn gesloopt, waarbij een aantal karakteristieke panden is blijven staan. Bijvoorbeeld De Helpmancentrale, die is omgebouwd tot Mediacentrale en nu onderdak biedt aan bedrijven op het gebied van radio en televisie, internet, computers en nieuwe media (gereed 2005).
Er is veel aandacht voor openbare ruimte, vormgeving en eigentijdse architectuur. De Euroborg (gereed in 2006) is beeldbepalend en functioneert als landmark voor de stad. Het is een imposant complex, gebouwd op een verhoging, multifunctioneel van karakter met verregaande integratie van functies: voetbalstadion FC Groningen voor 20.000 toeschouwers, bioscoopzalen, casino, fitness, restaurants, een opleidingscollege en een grote supermarkt. Aan de rand van het complex zijn enkele appartemententorens ontworpen. De vele faciliteiten en de woningen maken het ook doordeweeks en ’s avonds een aantrekkelijke plek. Naar verwachting komen er jaarlijks meer dan 3 miljoen bezoekers.
De verkoop van het kantorendeel is onlangs gestart. Dit deel is ontworpen in vier stroken in een open structuur, die elk bestaan uit een aantal representatieve gebouwen met gemiddeld vijf verdiepingen. Bovenop komen appartementen, wat de levendigheid ten goede komt. De woonwijk De Linie is vrijwel gereed en sluit aan op de bestaande wijken Helpman en Oosterpoort. De woningen zijn divers, van stadsvilla’s tot projectmatig in rijtjes en woon/werk-combinaties. Het stadspark is rond het stadioncomplex en langs het spoor gepland met ruimte voor dagrecreatie en manifestaties. De aanleg start in 2007.
Mobiliteit en infrastructuur
Het verbeteren van de bereikbaarheid en de aanleg van infrastructuur maken integraal deel uit van het ontwerp. Midden door de locatie loopt een centrale boulevard, een brede, groene allee, met een nieuwe brug over het Winschoterdiep, die de A7 via een nieuwe afslag verbindt met het toekomstige NS-station Europapark. Het station is belangrijk als vestigingsfactor voor de kantoren en bevordert de integratie van Europapark in de stad. Eind 2006 starten de werkzaamheden voor een tijdelijke in- en uitstaphalte. Naar verwachting zal het station op termijn uitgroeien tot een ontwikkelingslocatie voor vastgoed, een knooppunt met kantoren, appartementen en een transferiumfunctie voor trein, bus, auto en fiets.
Fietsverkeer en voetpaden naar en in de locatie krijgen ook veel aandacht, er komt een veilige fietstunnel onder de ringweg. Ook bij het station zijn fietsvoorzieningen gepland. De Euroborg is met een buslijn ontsloten (halte met keervoorziening). Toekomstmuziek is een kabelbaan over het water naar de binnenstad.
Organisatie en samenwerking
Europapark wordt in opdracht van de gemeente ontwikkeld in samenwerking met diverse marktpartijen (bouwcombinatie Stadsan, kantoren- en woningontwikkelaars). Er wordt gewerkt met PPS-constructies per plangebied (gemeente en consortium). Met de kantorenontwikkelaars zijn afspraken gemaakt over minimaal te ontwikkelen volumes, wordt er meer verkocht, dan deelt de gemeente in de winst (benefit-sharing). Met Prorail is intensief overleg over de stationsontwikkeling, mede in het kader van het Kolibri-project om het bestaande spoor beter te benutten en ruimtelijke ontwikkelingen te stimuleren. Europapark wordt medegefinancierd door de Europese Gemeenschap en het Samenwerkingsverband Noord-Nederland.
De bij Europapark betrokken partijen hebben een intentie-overeenkomst opgesteld voor parkmanagement voor het gehele gebied inclusief stadion- en parkeerbeheer. Er is een inventarisatie verricht van de mogelijkheden wat betreft onderhoud openbare ruimte, exploitatie en energievoorziening, beveiliging en optionele diensten als vergaderruimte en kinderopvang.
Inspiratie en lessen
Europapark is een nieuw stadsdeel met intensief ruimtegebruik en functiemenging. Hoewel de realisatie niet helemaal in de pas loopt – met name het NS-station blijft wat achter - worden stedelijke functies en bereikbaarheid gezien als twee-eenheid. Een ontwikkeling als De Euroborg is bovendien een geweldige aanjager voor de rest van het gebied, zowel het kantorendeel als de woonwijk profiteren van de publiciteit.
Dubbel gebruik parkeerplaatsen
Goede oplossingen voor parkeren zijn essentieel, vooral bij intensief ruimtegebruik. Om gedeeld gebruik van parkeerplaatsen door werknemers, bezoekers en publiek van buiten te stimuleren geldt voor de kantoren in Europapark een parkeernorm van 1 op 2,5 werknemers bij gemengd gebruik en 1 op 5 werknemers wannneer de plaatsen uitsluitend door werknemers worden gebruikt.
Bijstelling tijdens proces
Europapark is een ambitieus plan, dat alleen kan slagen wanneer er tijdens het proces oog is voor bijstelling. In de praktijk blijken bijvoorbeeld wensen wat betreft functiemix (woningen boven kantoren) of wat betreft het nieuwe NS-station lastig te realiseren. Vaak heeft dit een budgettaire achtergrond en hebben partijen meer tijd nodig om tot overeenstemming te komen.
Rol van de gemeente
In de projectorganisatie van de gemeente Groningen zijn alle disciplines vertegenwoordigd, integrale afwegingen kunnen dan eerder worden gemaakt. De gemeente is eigenaar van de grond en kan daardoor de sturende rol goed waarmaken. Voorts is de gemeente partner in het provinciale OV-bureau en daarmee mede-verantwoordelijk voor de dienstregeling. Tenslotte heeft de gemeente een eigen parkeerbedrijf (dat eigenaar is van de parkeergarage onder de Euroborg).
In veel steden is er behoefte aan nieuwe kantorenlocaties, niet te ver van de stad en goed bereikbaar over de weg en met openbaar vervoer. Steeds vaker wordt dit gekoppeld aan een programma voor woningbouw. In Groningen kwam een oud industrieterrein beschikbaar, waarbij karakteristieke gebouwen in het plan zijn ingepast. Een voorheen geisoleerd gebied wordt onderdeel van het stedelijk weefsel.
| Klik op de genomineerden voor meer informatie | |
| Papendorp | |
| Paleiskwartier | |
| Flight Forum | |
| Europapark | |
| De Groene Schenk | |
| De Dubbelen | |
| Oostenburgereiland | |
| Waarderpolder | |
| maart 2006 |
aankondiging van de verkiezing |
| maart - juni 2006 |
indienen van bedrijfslocatie |
| 1 juni 2006 |
sluitingsdatum indienen locaties |
| 1 juli 2006 |
sluitingdatum inleveren projectinformatie |
| augustus 2006 | presentatie genomineerde locaties op website |
| september 2006 | jury kiest winnende locatie |
| september 2006 | stemronde publieksprijs via website |
| 12 oktober 2006 | bekendmaking van de winnaars op R&M-congres |