Genomineerd: Oostenburgereiland (Amsterdam)

   De feiten op een rij...  
Locatie Gemeente Amsterdam, provincie Noord-Holland
Thema Herontwikkeling bedrijfslocatie, gemengd terrein met bedrijven, kantoren, en uitgaansfuncties
Ruimtelijk-economische schaal Stedelijke schaal
Ligging In de stad bij snelweg (via tunnel), tram en kanaal
Programma Functiemenging, stadsontwikkeling (centrum), architectuur, ‘gelaagd’ bedrijfsverzamelgebouw, verbindingen naar de stad (bruggen), voetgangersgebied, parkeren (inpandig, overdekt)
Omvang 11 ha (inclusief uitgeefbaar terrein, openbare ruimte)
170.000 m2 BVO bedrijfs- en kantoorruimte
--- ondernemingen met --- arbeidsplaatsen
Planfase Deels gerealiseerd (beheerfase), deels in uitvoering (bouwfase)
Planperiode 2001-2011, 2003 masterplan, 2004 INIT-gebouw gerealiseerd
Opdracht Heijmans Commerciaal Vastgoed
Ontwikkeling Heijmans Commercieel Vastgoed
Informatie De bedrijfslocatie is ingediend door Heijmans Commercieel Vastgoed
www.heijmans.nl en www.oostenburgereiland.nl
Contact Heijmans Commercieel Vastgoed
Postbus 598, 1000 AN Amsterdam
020-3449100, info@heijmans.nl  

Ligging en programma
Oostenburgereiland is een gemengd terrein aan de oostkant van het centrum van Amsterdam, het maakt deel uit van de Oostelijke Eilanden. Aan de noordzijde ligt de spoordijk en daarachter de nieuwe ontwikkelingen langs het IJ. Vroeger was hier vooral scheepsbouw (VOC) en machine-industrie (Stork, Werkspoor). De oude fabrieken zijn grotendeels verdwenen, maar het industriële karakter blijft gehandhaafd en wordt aangevuld met kantoren en voorzieningen voor cultuur en ontspanning. Het gebied wordt geleidelijk getransformeerd tot een levendig en multifunctioneel stadsdeel, aantrekkelijk voor ondernemers en bezoekers. Geen monocultuur, maar een gebied waar veel gebeurt, dat 24 uur per dag 'leeft'.
De locatie heeft een omvang van ongeveer 11 hectare en er wordt in totaal 170.000 m2 BVO bedrijfs- en kantoorruimte gerealiseerd verspreid over meerdere gebouwen. Er is veel aandacht voor vormgeving en architectuur. De invulling is gericht op creatieve en innovatieve bedrijven in de sfeer van media en design, educatie, leisure en cultuur en zakelijke en facilitaire diensten (ook overheid). De ontwikkeling is in volle gang en er vinden al uiteenlopende activiteiten plaats. Een van de oude hallen bijvoorbeeld is omgebouwd tot theater met spraakmakende producties (De Theaterfabriek) en in een andere hal vinden allerlei manifestaties, modeshows en dance-events plaats (Amsterdam Convention Center). 


Ruimtelijke ontwikkeling
Oostenburgereiland wordt een waardevolle toevoeging aan de stad, met respect voor het authentieke en industriële karakter, maar wel in een modern ontwerp en met het bruisend karakter dat past bij de binnenstad. In 2003 is na vele gesprekken met (potentiële) ondernemers het masterplan opgesteld met een ontwikkelingsvisie op de gewenste functies, de uitstraling en de inrichting. De bebouwing wordt in fasen gerealiseerd. Sommige oude fabriekshallen worden volledig omgebouwd, op een aantal plaatsen is nieuwbouw gepland. Het terrein wordt dichtbebouwd, zo’n 60-65%. De omgeving wordt parkachtig ingericht, passend bij de wensen van de doelgroep.


Het meest in het oog springend is het INIT-complex (gereed: 2004), een omvangrijk multifunctioneel bedrijfsverzamelgebouw in het midden van het terrein. Het heeft een afmeting van 180x80 meter met 45.000 m² BVO waarvan ongeveer 30.000 m² BVO kantoorachtige ruimten. De architectuur is bijzonder, te vergelijken met een ‘stedelijke stellingkast’, een glazen 'overdekte stad', met licht, lucht en ruimte als belangrijkste kenmerken. De glazen bekleding houdt regen en wind buiten terwijl het binnen aangenaam is, met veel licht en er kunnen kleurige beelden op worden geprojecteerd die aan de buitenkant zichtbaar zijn. Het gebouw heeft meerdere lagen met op de begane grond de remise van de reinigingsdienst van het stadsdeel, een parkeergarage met 167 inpandige parkeerplaatsen en de bedrijven zelf in flexibele ruimten op de 3de, 4de en 5de verdieping, aan een overdekte ‘marktstraat’. Voorts zijn er een centrale receptie, evenementenhal, fitness, horeca en vergaderunits. Het gebouw is vrijwel vol met zowel kleine als grote bedrijven.

Mobiliteit en infrastructuur
Door de unieke ligging midden in de stad is de bereikbaarheid met openbaar vervoer (tram, bus) en fiets gegarandeerd, het Centraal Station is op loopafstand (30 minuten). Daarnaast is Oostenburgereiland goed met de auto te bereiken door de nabije aansluiting op de Piet Hein tunnel richting de ringweg van Amsterdam (A10). Er zijn extra toegangen via nieuwe bruggen gepland om het gebied op een natuurlijke manier te verbinden met de rest van de stad. De stadstram met halte is vlakbij, evenals de nieuwe sneltram naar IJburg. Oostenburgereiland is per boot bereikbaar, wat op langere termijn eventueel mogelijkheden biedt voor vervoer over water.

Parkeren heeft veel aandacht. Omdat ondergrondse garages door het archeologisch waardevolle VOC-verleden niet mogelijk zijn, worden alle parkeerwensen in de gebouwen opgelost. Behalve voor invaliden en beperkt laden en lossen zijn er op het terrein zelf geen parkeervoorzieningen gepland. Parkeren kan in het INIT-complex (betaald, eigen terrein, de parkeernorm is 1 op 250 m2) of tijdelijk op een deel van het nu nog braakliggend terrein buiten. De komende jaren worden hier meer bedrijfsverzamelgebouwen gerealiseerd met voldoende inpandige parkeerfaciliteiten. Extra parkeergelegenheid (ook voor de opvang van het theaterbezoek en de evenementen) zal naar verwachting worden gevonden aan de rand van het terrein bij de spoordijk. Hier is een overdekte parkeerruimte gepland met voetgangersgebied op het dak.

Naast de oplossingen voor het parkeren is er veel aandacht voor de openbare ruimte en een inrichting tot verkeersveilig, autoluw voetgangersgebied. Oostenburgereiland wordt ingericht volgens het ‘werkerf-principe’, d.w.z. ten dienste van de gebruikers van het gebied. In het INIT-complex zorgen (rol)trappen, loopbruggen en liften voor een ongestoord voetgangersverkeer door de open ruimtes en binnenstraat. Diverse gebouwen in het gebied krijgen een daktuin.


Organisatie en samenwerking
Het terrein van Oostenburgereiland is in de jaren ’90 verworven door projectontwikkelaar Heijmans Commercieel Vastgoed, die de regie voert over de ontwikkeling. Bij de planvorming en de invulling met creatieve en innovatieve bedrijvigheid is er op basis van een gezamenlijke intentieverklaring en inrichtingvisie intensief overleg met de gemeente (stadsdeel Centrum). Daarbij komen ook steeds de verkeersmaatregelen ter sprake, die moeten passen in de gebiedsontwikkeling. Op termijn zal het stadsdeel de zorg voor de openbare ruimte overnemen en is Oostenburgereiland voor iedereen toegankelijk. Een aantal hallen is aangekocht door woningbouwcorporatie Het Oosten om deze te renoveren; ook met deze partij wordt veel overleg gevoerd.

Er is een intensieve samenwerking met de buurtvereniging, met name om het terrein en de activiteiten die er plaatsvinden te integreren in de omgeving. De buurtbewoners worden bijvoorbeeld uitgenodigd op feesten en er is een bewustwordingscampagne gestart met advertenties en televisiespotjes om het voorheen wat anonieme Oostenburgereiland meer bekend te maken.

Inspiratie en lessen
Oostenburgereiland is een unieke locatie voor ‘het nieuwe werken’, waar bedrijven doen waar ze goed in zijn: ondernemen en met aanvullende diensten om nog beter te presteren. De locatie is strategisch gelegen: midden in de stad en toch bereikbaar. Initiatieven zoals het theater en de evenementenhal blijken uiteindelijk een belangrijke aanjager te zijn voor de ontwikkelingsvisie en het succes van Oostenburgereiland.

Gelaagd gebouw: ruimtebesparend
Het INIT-complex is een oplossing voor het ruimtegebrek voor bedrijvigheid in stedelijk gebied. Het gebouw functioneert met een aantal gerenoveerde fabriekshallen al volop. Elders in het gebied wordt druk gewerkt aan het bouwrijp maken voor verdere ontwikkelingen.

Netwerk vervoer en infrastructuur
Oostenburgereiland mag niet los worden gezien van het netwerk van vervoer en infrastructuur in de stad. Goede aansluitingen op openbaar vervoer en veilige routes voor langzaam verkeer zijn onontbeerlijk. Niet alleen dat maakt een dergelijke ontwikkeling mogelijk, belangrijk zijn ook goede oplossingen voor het parkeren inclusief handhaving van de parkeernormen. Hoge dichtheid kan door het integreren van parkeerfuncties in de gebouwen.

Vertrouwen tussen partijen
Heijmans Commercieel Vastgoed is als projectontwikkelaar eigenaar van de grond. Dat is gunstig voor afstemming tussen de ontwikkelingen. Samenwerking met de gemeente en andere partijen is uiteraard essentieel. Vertrouwen tussen partijen blijkt gaandeweg in een leerproces te groeien. Stadsontwikkeling op basis van een gezamenlijke visie biedt alle partijen voordeel.

Uniek aan deze locatie
Ruimte in stedelijk gebied is schaars en nieuwe bedrijfslocaties zijn moeilijk in te passen. Voorheen afgesloten terreinen moeten weer leefbaar onderdeel van de stad worden. In Amsterdam is gekozen voor een nieuwe benadering: functiemenging en meervoudig ruimtegebruik. Het karakteristieke INIT-complex is een voorbeeld van ‘gestapelde bedrijfslocatie’, waarbij in feite het straatniveau is ‘opgetild’.

Gebiedsgerichte aanpak: transformatie industriegebied naar trendy werk- en leefgebied met mix bedrijvigheid en urban lifestyle
Meervoudig ruimtegebruik (‘gelaagd’ gebouw) en fraaie architectuur als oplossing voor schaarse bedrijfsruimte in de stad
Stedenbouwkundig ontwerp in combinatie met parkeeroplossingen, voetgangersgebied en verbindingen naar de stad (bruggen, openbaar vervoer)







Klik op de genomineerden voor meer informatie
Papendorp
Paleiskwartier
Flight Forum
Europapark
De Groene Schenk
De Dubbelen
Oostenburgereiland
Waarderpolder



 Tijdschema
maart
2006
aankondiging van de verkiezing
maart -
juni 2006
indienen van bedrijfslocatie
1 juni
2006
sluitingsdatum indienen locaties
1 juli
2006
sluitingdatum inleveren projectinformatie
augustus 2006 presentatie genomineerde locaties op website
september 2006 jury kiest winnende locatie
september 2006 stemronde publieksprijs via website
12 oktober 2006 bekendmaking van de winnaars op R&M-congres